«

En son 2004 yılında çalınıp yurtdışına götürülen çini panonun, Londra’dan geri getirilmesini sağlayan Kültür ve Turizm Bakanlığı, şimdi de Antalya Perge antik kentinden 1960’larda kaçırılan ve bugün Brüksel Krâliyet Sanat Müzesi’nde sergilenen ‘Thyke’ heykelinin peşinde.

1960li-yillarda-ulkemizden-calinip-kacirilan-tyke-heykeli-geri-alinabilir2-alternatiftarihKültür ve Turizm Bakanlığı, 2004 – 2018 yılları arasında, toplam 4 bin 331 eseri yurtdışından getirmeyi başardı. En son, Mehmet Ağa Câmîsi’ne âit olan, 2004 yılında çalınıp yurt dışına götürülen çini pano, Londra’dan getirtilerek İslâm Eserleri Müzesi’nde sergiye kondu. Sıra, Antalya Perge Antik Kenti’nden 1960’larda kaçırılan ve bugün Brüksel Krâliyet Sanat Müzesi’nde sergilenen Thyke heykelinde. Aynı ustanın elinden çıktığı düşünülen benzer Thyke heykeli, 3 yıl önce arkeolojik kazılar sırasında, yine Perge’de bulunmuştu.

Bakanlık Peşini Bırakmıyor

Son yıllarda Batılı koleksiyonerler, Anadolu menşeli eserleri almak istemiyor. Bunun sebebi, Türkiye’nin, eserlerinin peşine düşmesi. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kaçakçılıkla Mücâdele birimi, sınırlarımız dışındaki tüm müzâyede ve koleksiyonları yakından tâkip ediyor. Özellikle 1970 UNESCO Sözleşmesi’ni imzâlama târihinden sonra kaçırılan tüm eserler, diplomatik yollarla ve hukuk mücâdelesi ile geri alınıyor. Bakanlık, bilimsel olarak Anadolu’dan götürüldüğü ispât edilen eserleri, önce iyi niyet çerçevesinde karşı taraftan talep ediyor; olumsuz yanıt durumunda ise diplomatik ve hukukî yollara başvuruyor.

Koleksiyonerde Çıktı

1960li-yillarda-ulkemizden-calinip-kacirilan-tyke-heykeli-geri-alinabilir3-alternatiftarihSultan III. Murad döneminde, Dârüssaâde Ağası olan Habeşî Mehmed Ağa tarafından, Mimâr Sinan’ın çırağı Davut Ağa’ya yaptırılan Mehmet Ağa Câmîsi, 2004 yılında soyulmuş ve eşsiz çinileri bir gecede çalınmıştı. Kültür ve Turizm Bakanlığı, uzun yıllar çininin izini sürdü. Çini panonun, Londra’da bir koleksiyonerde olduğunu öğrenince, ikili ilişkiler ile koleksiyonerle bağlantıya geçildi. Eserin Mehmet Ağa Câmîsi’nden kaçırıldığı ispât edildi. Hukukî yollara başvurmadan, koleksiyoner, eseri iâde etmeye zorlandı. XVI. yüzyıla âit İznik çini pano, ismi gizlenen koleksiyonerce Londra Büyükelçiliğimize teslim edildi. 17 Nisan 2019 târihinde, eser, İslâm Eserleri Müzesi’ne getirildi. Geçtiğimiz hafta, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, İslâm Eserleri Müzesi Etnografya bölümünün açılışında, çini panoyu ziyaretçilere tanıttı.

Şimdi sırada, Antalya Perge Antik Kenti’nden 1960’lı yıllarda kaçırılan, mitolojide ‘tesâdüf tanrıçası’ olarak nitelendirilen ‘Thyke’ heykelinde. Brüksel Krâliyet Sanat Müzesi’nde sergilenen heykelin, Perge’den kaçırıldığı artık netleşti. Heykelin bir benzeri, 3 yıl önce yine Perge Antik Kenti’nde Nymphaeum (çeşme) yapısı kazıları sırasında bulunmuştu. Uzmanlar, iki eserin heykeltıraşının, neredeyse aynı olduğu görüşündeler. Diğer yandan Brüksel’deki heykelin altındaki yazıtta, ‘Clemens Pelopidianus’ ismi geçiyordu. Aynı isim, Perge’deki çeşme yapısı kazılarında bulunan Afrodit heykelinin kâidesinde de geçiyor. Müze yetkilileri, Clemens Pelopidianos’un, Perge’de yaşayan soylu bir ailenin ismi olduğunu; sâdece bunun bile Brüksel’deki heykelin Perge’den gittiğini ispatlamaya yettiğini belirtiyor.

Dâvâ Açılabilir

Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2016 yılında, eserin iâdesi için bilimsel dosyayı hazırlayıp Belçika’ya iletti. Kraliyet Müzesi, eserin, satın alma yoluyla alındığını ileri sürse de, ispatları bilimsel olarak hazırlanan dosya karşısında çâresiz kaldı. İâdeye yanaşmaması hâlinde, bakanlık yetkilileri dâvâ açılacağını söyledi.

Bir Cevap Yaz

Alternatif Tarih Hakkında

Bir Cevap Yaz

E-Posta adresiniz paylaşılmayacaktır. Doldurulması zorunlu alanlar işaretlenmiştir *