Haberler

Târihî Kalıntılar, Kepçeyle Yok Edildi

Eyüp Câmisi’nin yakınlarında yer alan bir inşaatın temel kazılarında, Bizans ve Osmanlı dönemine âit hamam kalıntıları bulundu. Ancak koruma kurulu, buluntuların kaldırılıp ‘inşaata devâm edilmesi’ karârını verdi. Eserlerin yüzde 70’i, kepçe darbeleriyle kırıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı, makinelerin çalışmasını durdurdu.

Temel kazıları ve inşaatın başladığı Eyüp İslâmbey Mahallesi / 349 ada 12 ve 50 numaralı parsel, bu yıla kadar otopark alanı olarak kullanılıyordu. Rekonstrüksiyon (yeniden yapma) projesi ile eski fotoğraflardan daha önce vâr olduğu tespit edilen kârgir evleri yeniden inşâ etmek için proje geliştirildi. Sit alanı içinde kaldığından temel kazısı, İstanbul Arkeoloji Müzesi uzmanlarınca başlatıldı. Yüzeye yakın kısımda tescilli yapılara ait temel kalıntıları bulundu ve bunlar kaldırıldıktan sonra yaklaşık yarım metre ile 2 metre derinlikte İstanbul tarihi için çok önemli olabilecek buluntular gelmeye başladı. Altı tuğla, üstü mermer döşemeli ve basamaklı hamamın giriş kısmı tespit edildi. Apsidal (yarım daire biçimli) plan özelliği olan, tuğla taban döşemeli, kemerli ve tonozlu yapı kalıntılarıyla karşılaşıldı. Hamam alt yapısına âit ısıtma kanalları, hypocaust (merkezi ısıtma sistemi), hamam duvarları, mermer yalağı ortaya çıkarıldı. Buluntular MS 6. yüzyıl ile MS 15. yüzyıl arasına tarihlendirildi. Hamamın, Bizans döneminde başlanıp Osmanlı döneminde de kullanılmaya devâm edildiği tahmin ediliyor.

Kuruldan Şaşırtan Karar

İstanbul Arkeoloji Müzesi uzmanlarınca sürdürülen kazılar, rapor hâlinde İstanbul 1 Numaralı Koruma Kurulu’na sunuldu. Buluntuların sanat târihi raporu hazırlanıp arkeolojik kazıların derinleştirilerek, devâmı beklenirken; kuruldan şaşırtıcı bir karar çıktı. Kurulun 14 Mart’ta aldığı 4134-2 sayılı kararda şöyle denildi: “Bizans ve Osmanlı dönemlerine âit olduğu belirtilen mimârî yapı kalıntısına ilişkin iletilen kalıntı rölevesinin uygun olduğuna, söz konusu kalıntının plân vermeyen, küçük boyutta olan, devamlılık arz etmeyen ve yerinde korunmasına olanak bulunmadığı anlaşıldığından, 10.04.2012 tarih ve 37 sayılı ilke kararı gereğince ilgili müze müdürlüğü uzmanları denetiminde kaldırılabileceğine; aynı raporda kazıda ele geçen taşınır buluntuların ve dolgu toprak içerisinde bulunduğu belirtilen mezar taşının da ilgili müze müdürlüğü uzmanları denetiminde sergilenmek üzere taşınmasına karar verildi.”

Eserler Parçalandı

23 Mart sabahı, kurul kararı uygulanmaya başlandı. İş makinesiyle arâziye girildi ve târihî eserler kepçe darbeleriyle kırıldı. Sosyal medyada bir vatandaş tarafından canlı olarak kırma işlemi yayınlanınca, Kültür ve Turizm Bakanlığı müdahâle ederek, kırma işlemini durdurdu. Ancak eski Roma hamamı ve mimârî kalıntıların yüzde 70’i parçalandı.

Bakanlık: ‘Soruşturma Açılacak’

Bakanlık yetkilileri, 1 No’lu Koruma Kurul üyeleri hakkında soruşturma açılacağını duyurdu. Arkeolog Nezih Başgelen ise şunları söyledi: “Fotoğraflarından gördüğüm kalıntılar, mimârî özellikleri oldukça eski bir hamamın buradaki varlığını gösteriyor. Antik Roma hamamlarında, hamamı ısıtmak için zeminin altında uygulanan Hypocaust sistemine âit izler açıkça görülüyor. Plânı ise daha önce Kalenderhane Câmii’nin yakın çevresinde yapılan kazılarda bulunan, MS 4 ve 5. yüzyıllara târihlendirilen küçük bir hamamın temellerine çok benziyor. Bozdoğan kemerine bitişik olan bu küçük hamamın, geç antik çağda, burada yer alan özel bir saraya âit olabileceği de ileri sürülmüştü. Ortaya çıkan bu antik hamam ve âit olabileceği kompleksin varlığı, İstanbul’un târihî topoğrafyası ve arkeolojisi açısından önemli bulgular… Bu açıdan, çok eski dönemlerden kalan bu yapının tam olarak anlaşılabilmesi için buradaki arkeolojik çalışmaların titizlikle sürdürülmesi gerekir.”

Etiketler
Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı